Samen met een externe opleider, op de werkvloer medewerkers opleiden. Dat willen steeds meer bedrijven in de grafimediabranche. Maar hoe zet je zo’n hybride bedrijfsacademie op, waarbij je de kennis uit je eigen organisatie optimaal benut? In gesprek met GOC-experts Hans Saedt en Tobi Boas.
Hans spart als accountmanager met ondernemers en hr-managers in de grafimedia over opleidingsbehoeften. Tobi is als onderwijskundige betrokken bij het uitdenken en opzetten van opleidingsstructuren voor grafische bedrijven.
Zien jullie de interesse voor bedrijfsacademies toenemen?
Hans: “Absoluut. Vergrijzing speelt daarbij een belangrijke rol. De komende jaren gaan er veel drukkers en nabewerkers met pensioen. Bedrijven zien in dat ze de kennis die in de hoofden van deze ervaren collega’s zit, moeten gaan vastleggen.”
Zijn er nog andere redenen die een rol spelen?
Hans: “Ja, het proces in drukkerijen en verpakkingsbedrijven is de afgelopen jaren sterk geautomatiseerd. Waar vroeger drie man aan de pers stonden, wordt nu alleen gewerkt. Het risico bestaat dat medewerker A dingen anders doet dan medewerker B, waardoor je verschillen in output krijgt en het lastiger is om elkaar over te nemen. Bedrijven zien een bedrijfsacademie ook als middel om meer gestandaardiseerd te gaan werken en medewerkers weer breder inzetbaar te maken.”
Wat is een hybride academie eigenlijk?
rne opleider zoals GOC, waarbij beide partijen een eigen rol hebben in het opleidingsproces. Denk bijvoorbeeld aan ervaren collega’s in een bedrijf die als praktijkopleider kennis overdragen over machine-instellingen, aangevuld door externe trainers die medewerkers meenemen in de theorie over bijvoorbeeld substraten. Vaak zijn de leervormen ‘hybride’: medewerkers leren bijvoorbeeld deels op de werkvloer, deels in een klassikale setting en deels via e-learnings.”
Waarom is zo’n hybride academie een goed idee?
Tobi: “Dat zit in de combinatie van leervormen, die goed aansluit bij hoe we als mensen leren. Misschien ken je het 70-20-10-principe van Charles Jennings. Jennings zegt dat 70% van het leren plaatsvindt in de praktijk, 20% door interactie met collega’s en slechts 10% via formele opleidingen. Een hybride academie biedt je de mogelijkheid om het leren op deze manier in te richten.”
Waarom is die combinatie van leervormen zo belangrijk?
Tobi: “Omdat leren in essentie niet draait om kennis opdoen, maar om gedragsverandering. Het is leuk om een dag op cursus te gaan, maar als je er vervolgens niets mee doet in de praktijk, zakt de kennis na verloop van tijd weer weg. Door in je werk herhaaldelijk toe te passen wat je geleerd hebt en erover te praten met collega’s, komt de kennis als het ware in je systeem en wordt het onderdeel van je handelen. Dan is er sprake van leerrendement.”
Welke vragen hebben bedrijven over zo’n hybride academie?
Hans: “Waar beginnen we? Ik merk dat bedrijven heel graag aan de slag willen met een bedrijfsopleiding, maar niet weten hoe ze dat moeten aanpakken. Juist daar kunnen we je als GOC goed bij helpen, met onze kennis op het snijvlak van opleidingsstructuren, didactiek en natuurlijk het grafisch proces.”
Nou, vertel maar. Waar begin je?
Tobi: “Met het doel van je bedrijfsacademie. Wil je bijvoorbeeld kennis van ervaren medewerkers behouden voor je bedrijf? Is het je doel om medewerkers aan je te binden door ze (meer) ontwikkelmogelijkheden te bieden? Of merk je dat er andere vaardigheden nodig zijn door automatisering en robotisering? Elk doel vraagt om een andere inrichting van je bedrijfsacademie.”
Oké, en als ik dat doel scherp heb: wat dan?
Tobi: “GOC heeft voor al die doelen scenario’s uitgewerkt. Je kunt dat zien als routekaarten om een bedrijfsacademie op te zetten. Wij helpen je om daarmee aan de slag te gaan, bijvoorbeeld met een plan en structuur voor je bedrijfsacademie. Die lastige eerste stap waar veel bedrijven tegenaan hikken.”
Kan je eens een voorbeeld geven van wat je in die opstartfase doet?
Tobi: “Vaak maken we eerst een inzetbaarheidsmatrix. Dat is een overzicht van welke medewerkers welke machines kunnen bedienen. Vervolgens brengen we met een werkplekanalyse in kaart welke kennis en vaardigheden er nodig zijn voor verschillende taken. Daarna doe je een gap-analyse om te kijken in welke mate medewerkers daar al over beschikken. Zo krijg je een goed beeld van de hiaten en kansen.”
Doen jullie dat of doen bedrijven dat zelf?
Tobi: “Dat kan allebei. We snappen dat bedrijven veel zelf willen doen. Dat is ook onze insteek bij het opzetten van een hybride academie. Wat je zelf kan, doe je zelf.”
Kunnen jullie ook helpen om interne kennis beter te benutten?
Tobi: “Zeker, we trainen regelmatig ervaren medewerkers hoe je op een effectieve manier kennis overdraagt. Vaak zie je dat ze de neiging hebben om dingen voor te doen of over te nemen als het lastig wordt. Terwijl collega’s juist meer leren door zelf te doen, waarbij jij ze helpt door vragen te stellen.”
Kan je een randvoorwaarde voor een succesvolle hybride academie noemen?
Tobi: “Ten eerste is het belangrijk dat je bedrijf een leercultuur heeft. Er moet ruimte zijn om te experimenteren en fouten te maken. Medewerkers moeten de tijd hebben om nieuwe vaardigheden op te doen, om samen te evalueren na een storing of om een keer mee te kijken bij het ombouwen van een machine.”
Wat is nog meer belangrijk?
Tobi: “Om te leren, moet je het effect van je handelen zien. Veel bedrijven kennen de Plan-Do-Check-Act-cyclus. Praktijkleren werkt op soortgelijke wijze. Je doet iets, je ziet het effect, je denkt na of je aanpak slim was of ontvangt feedback en past op basis daarvan je handelen eventueel aan. Die leercirkel is echter vaak doorbroken in de grafimediabranche.”
Hoe komt dat?
Tobi: “Door de technologisering is het werk steeds specialistischer geworden. Operators weten bijvoorbeeld vaak niet meer wat er verderop in het bedrijf gebeurt met het drukwerk dat zij maken, ze zien het eindresultaat niet meer. Daarmee ontbreekt een deel van de feedbackloop. Je moet dat weer bewust organiseren, door operators en nabewerkers bij elkaar te zetten.”
Wat is jullie advies voor bedrijven die willen starten met een hybride academie?
Tobi: “Begin klein en bouw het stap voor stap op. Start met een pilot op één afdeling en breid het dan verder uit. Als je het stapsgewijs aanpakt en met elkaar samenwerkt, is het opzetten van een bedrijfsacademie minder complex dan je denkt.”
Hans: “Ik zou ook echt op het hart willen drukken: betrek medewerkers op de werkvloer erbij. Vraag wat zij nodig hebben, wat zij willen leren. Begin bottom-up. Je zult versteld staan van wat je terugkrijgt en het zorgt meteen voor meer betrokkenheid en draagvlak voor je bedrijfsacademie.”
Wil je meer weten over hybride academies of hulp bij het opzetten ervan? Bekijk onze gespreksplaat met handige checklists voor het creëren van de juiste leervoorwaarden in jouw bedrijf. Neem contact op met GOC via binnendienst@goc.nl of bel 0318 – 53 91 19